Serwis informacyjny o Obchodach Millenium śmierci św. Brunona

Serwis informacyjny o Obchodach Millenium śmierci św. Brunona

Pamięć o Brunonie w Giżycku PDF Drukuj
Miasta związane ze Świętym
Wpisany przez Ks. Mirosław Baranowski   
Krzyż św. Brunona
     Początek Giżycka jest związany z zakonem krzyżackim. W 1340 roku Krzyżacy wybudowali tu zamek (od początku XIV wieku siedziba zakonnego urzędnika zwanego prokuratorem), obok którego powstała osada zwana Nową Wsią. Prawa miejskie Giżycko otrzymało w 1573 roku od księcia Prus Albrechta Fryderyka, w 1612 roku potwierdził je elektor brandenburski Jan Zygmunt. W XVII i XVIII wieku miasto kilkakrotnie padło ofiarą pożarów i epidemii oraz najazdów. W 1844 roku rozpoczęto w jego pobliżu budowę twierdzy Boyen. Z Giżyckiem jest związany m.in. Fryderyk Dewischeit (1805-1884), autor Pieśni mazurskiej, w której opisał piękno przyrody i pracę rybaków, Gustaw Gizewiusz (1810-1848), zasłużony pastor z Ostródy i działacz ruchu mazurskiego. To od nazwiska tego ostatniego utworzono w 1946 roku nazwę miasta - Giżycko. W Giżycku przyszedł na świat i wychowywał się znany historyk Wojciech Kętrzyński(1838-1918). W XIX wieku miasto to było już znaczącym ośrodkiem wydawniczym. W latach1849-1850 wychodził tu w języku polskim i niemieckim „Tygodnik Leczky. Lótssener Wochenblatt", a Marcin Giersz wydawał „Kalendarz Królewsko-Pruski Ewangelicki" i „Gazetę Lecką".
     Kościół katolicki w Giżycku istniał już w drugiej połowie XV wieku. Potem panował tu protestantyzm. Katolicyzm odrodził się dopiero na początku XX wieku i było to związane z napływem do miasta licznych osadników wyznania rzymskokatolickiego. Katolicy ci w 1905 roku zakupili parcelę, na której w latach 1907-1909 wznieśli kaplicę ku czci św. Brunona. Poświęcił ją dziekan reszelski ks. Paweł Romahn 17 XI1910 roku (po wybudowaniu kościoła została sprzedana baptystom). Parafię katolicką w Giżycku utworzono 18 IX 1926 roku. Zaraz potem podjęto starania o budowę kościoła. Głównym promotorem tego dzieła był ks. Seweryn Quint, a projekt świątyni opracował architekt Martin Weber. Kamień węgielny pod kościół położono 23 VIII 1936 roku, a 26 VI 1938 roku biskup warmiński Maksymilian Kaller dokonał jego konsekracji ku czci św. Brunona.
     Kościół św. Brunona w Giżycku szczęśliwie przetrwał drugą wojnę światową. Jest jednonawowy, aczkolwiek betonowe pilastry z przejściami tworzą wrażenie wnętrza trzynawowego. Od strony północnej przylegają do nawy świątyni trzy absydy, wykorzystane jako nisze, w których stanęły konfesjonały. W ostatnim czasie jedna z nisz zostata zniszczona. Świątynia ma 16 m szerokości i 30 m długości.
     Od strony zachodniej kościół św. Brunona okala fronton. Prowadzi do niego z poziomu ul. Pionierskiej 18 kamiennych stopni. Szczyt frontonu zdobią litery: S(anctus) B(runon) -monogram świętego. W ścianie szczytowej umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą trzy postaci: św. Brunona z pastorałem i w paliuszu (a w aureoli napis: ..St. Bruno"), obok niego po prawej stronie - Krzyżaka ze znakiem krzyża na płaszczu, a po lewej stronie - niemieckiego żołnierza z pierwszej wojny światowej z opartym o ziemię karabinem w ręku. Kompozycja taka wynikała z faktu, iż kościół był budowany dla garnizonu wojska niemieckiego stacjonującego w Giżycku i pomyślany jako pomnik oraz mauzoleum żołnierzy poległych na wschodzie. Dlatego niektóre elementy wyposażenia kościoła zostały wykonane z kul armatnich (np. schody) i bagnetów (np. wskazówki zegara i układ tarczy na wieży). Po drugiej wojnie światowej płaskorzeźbę na wniosek wiernych zatynkowano i początkowo zastąpiono drewnianym krzyżem. Z biegiem czasu staraniem ks. Wacława Radziwona na froncie umieszczono mozaikę przedstawiającą św. Brunona w otoczeniu wojowników pruskich zadających mu śmierć. Projekt mozaiki opracował doc. dr inż. Z. Konarzewski w 1974 roku, a samą mozaikę wykonał artysta Piotr Staszuk.
     Do kościoła prowadzą trzy wejścia, umieszczone w trzech podcieniowych wnękach frontonu. Kruchta jest niewielka, oddzielona od nawy potrójnymi szklanymi drzwiami. Nad wnękami podcieniowymi oraz nad kruchtą znajduje się amfiteatralnie skonstruowany chór, na nim organy firmy „Biernacki" z 1966 roku.
Wnętrze kościoła
     We wnętrzu świątyni centralne miejsce zajmuje ołtarz główny wybudowany na wysoko podniesionym prezbiterium (płaszczyzna prezbiterium jest oddzielona od posadzki kościoła ośmioma stopniami). Na ścianie ołtarzowej wisi obraz o wymiarach 3 x 1,5 m ukazujący na tle jeziora św. Brunona w stroju pontyfikalnym. Nawiązuje on do legendy o Brunonie, który przybywszy na teren Giżycka od strony ziemi łomżyńskiej, nad wielkim jeziorem Niegocin nawrócił na wiarę chrześcijańską wodza imieniem Izegup (Ysegups) i ochrzcił go wraz z poddanymi w wodach tegoż jeziora.
     Po obu stronach stopni prowadzących do prezbiterium znajdują się (na poziomie prezbiterium) dwa balkony, z których jeden pełni funkcję ambony. O balkony te oparte są zbudowane na poziomie nawy dwa ołtarze boczne: św. Antoniego oraz Matki Bożej Ostrobramskiej. Z przedwojennego wyposażenia kościoła warto wymienić jeszcze: dwa żyrandole, dostosowaną do stylu kościoła wieczną lampkę, krucyfiks na ołtarzu, lichtarze i mosiężne obicie tabernakulum.
     Monumentalną, choć niewysoką wieżę pokrywa czterospadowy dach, a od strony wschodniej i zachodniej zdobią ją tarcze zegarowe znakowane krótkimi bagnetami. Dzwony kościoła zostały wykonane w firmie Metalton J. Bukowskiego w Kętach w roku 1953. Dzwon o tonie cis, ważący 670 kg, jest ozdobiony po jednej stronie wizerunkiem Matki Bożej Ostrobramskiej i napisem: „Matko nasza, nie opuszczaj swoich dzieci", a po przeciwnej stronie - wizerunkiem św. Brunona i napisem: „Św. Brunonie, patronie naszej parafii, miej nas w swojej możnej opiece".
Obraz św. Brunona
      Od 31 stycznia 1994 roku przy kościele św. Brunona w Giżycku znajduje się sanktuarium diecezjalne tegoż świętego. W uzasadnieniu prośby o podniesienie kościoła do rangi sanktuarium proboszcz parafii ks. Z. Mazur, pisał: „Prośbę swą motywuję wielkością i zasługami patrona - pierwszego misjonarza tych ziem, oraz faktem, iż obok Matki Kościoła św. Brunon patronuje diecezji ełckiej. Kult św. Brunona, pomijając tradycję, jest głęboko zakorzeniony wśród miejscowej ludności katolickiej, jak i protestantów-metalowy krzyż w miejscu domniemanej śmierci Brunona oraz wspólne procesje w dniu odpustu parafialnego".
     Także protestanci widzą w św. Brunonie głównego ewangelizatora tych ziem. W 900-lecie śmierci świętego na miejscu domniemanego męczeństwa - na wzgórzu pod Giżyckiem - wznieśli oni 6-metrowy krzyż.
     Od połowy lat 90. ubiegłego stulecia co roku 12 lipca na wzgórzu gromadzą się rzesze pielgrzymów z Polski i z Niemiec: katolicy, grekokatolicy, ewangelicy oraz prawosławni pragną podziękować Bogu za Brunona - apostoła tych ziem. W tym czasie celebruje się uroczystą Mszę św. w intencji jedności chrześcijan oraz organizuje jarmark św. Brunona, stylizowany na średniowieczne jarmarki europejskie. Można wtedy zobaczyć m.in. pokazy bitew rycerskich, wyroby gliniane i ich powstawanie, a także wysłuchać koncertów muzycznych i skosztować tradycyjnej mazurskiej kuchni.
     W 1999 roku uchwałą Rady Miasta Giżycko obrało za swego patrona św. Brunona z Kwerfurtu, biskupa i męczennika, a Kwerfurt - rodzinne miasto Brunona - stało się miastem zaprzyjaźnionym z Giżyckiem. Tradycją jest także, że podczas procesji na Brunonowe Wzgórze można zauważyć dziesięciu mężczyzn ubranych w czarne płaszcze i kapelusze z piórem, idących jeden koło drugiego. Są to przedstawiciele Kościoła kwerfurckiego, którzy co roku uczestniczą w obchodach męczeńskiej śmierci swego rodaka.
Ks. Wojciech Guzewicz
(Miejsca Święte 3/2009)
 
 
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack